Έχουν περάσει ανεπιστρεπτί τα χρόνια εκείνα που οι Ιεραπετρίτες της Αθήνας περίμεναν με λαχτάρα και ανυπομονησία να φτάσουν οι γιορτές των Χριστουγέννων, για να φορτώσουν στο αυτοκίνητο τους τα δώρα τους για τους ηλικιωμένους γονείς, τα αδέρφια και τους συγγενείς τους, που έμεναν στο χωριό , να μπούν στο πλοίο της γραμμής Πειραιάς -Ηράκλειο και να φτάσουν στη γενέτειρα τους το ξημέρωμα της επόμενης μέρας, για να πέσουν στις αγκαλιές των αγαπημένων τους προσώπων που είχαν πολλούς μήνες να συναντήσουν.
Τα τελευταία δέκα τουλάχιστον χρόνια αυτές οι εικόνες, με τους μόνιμα διαμένοντες στην Αθήνα Ιεραπετρίτες, να επιστρέφουν στο χωριό μέρες γιορτινές για ολιγοήμερες διακοπές αλλά και για λιομάζωμα , όλο και λιγοστεύουν. Ειδικά εφέτος οι μαρτυρίες που συγκεντρώσαμε από κάθε γωνιά του Δήμου Ιεράπετρας, είναι αποκαλυπτικές της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί, καθώς οι δυο βασικοί λόγοι της παραμονής τους στην Αθήνα είναι η ακρίβεια και η κακή ελαιοκομική περίοδος, που έχει αφήσει τα ελαιόδεντρα χωρίς ελαιόκαρπο, άρα δεν υπάρχει και ουσιαστικός λόγος για να συνδυαστούν οι Χριστουγεννιάτικες διακοπές με τις εποχικές αγροτικές εργασίες.
«Στα πιο παλιά χρόνια , στο χωριό μου στη Ρίζα Ιεράπετρας, κατά την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, άνοιγαν όλα τα κλειστά σπίτια των συγχωριανών μας που έχουν ξενιτευτεί για να ζήσουν μια καλύτερη υποτίθεται ζωή στην Αθήνα . Όλοι επέστρεφαν στο χωρίο και η επανένωση τους θύμιζε πανηγύρι. Πολλοί ήθελαν να γυρίσουν αυτές τις Άγιες μέρες για να Ιδούν τους γέροντες γονείς τους , που είχαν μείνει μόνοι στο παλιό πατρικό σπιτάκι. Άλλοι συνδύαζαν και τη συγκομιδή της ελιάς , τότε που έβρεχε και τα λιόφυτα ήταν γεμάτα ελαιόκαρπο. Τώρα οι περισσότεροι ηλικιωμένοι έχουν φύγει από τη ζωή και οι ελαιώνες από την παρατεταμένη ξηρασία δεν έχουν ελιές για να μαζέψουν.
Θυμούμαι ότι τότε στη Ρίζα, είχαμε γύρω στους 70 ηλικιωμένους μόνιμους κατοίκους και τα Χριστούγεννα στο χωριό μας κατέβαιναν άλλοι 100 για να περάσουν μαζί τους τις γιορτές. Φέτος η Ρίζα έχει μείνει με 25 μόνιμους κατοίκους και από την Αθήνα για διακοπές έχουν επιστρέψει μόνο 5 συγχωριανοί.
Εκείνα τα παλιά χρόνια που όλοι αναπολούμε, τα Χριστούγεννα στο χωρίο μας ήταν γεμάτα παράδοση. Γυρίζαμε με τα παιδιά του Πολιτιστικού μας Συλλόγου σε όλα τα σπίτια και λέγαμε τα κάλαντα την ημέρα των Χριστουγέννων. Ξεκινούσαμε το πρωί και τελειώναμε τη βόλτα μας το απόγευμα μετά το δειλινό, γιατί σταματούσαμε σε κάθε σπίτι να πιούμε μια ρακή και να πάρουμε ένα μεζέ που μας πρόσφεραν οι νοικοκυρές.
Αυτό γινόταν σε όλα τα χωριά της Ιεράπετρας που έσφυζαν από ζωή. Τώρα όλα κινδυνεύουν να ρημάξουν από την εγκατάλειψη», μας είπε ο κ Μανόλης Δοξανάκης , μέλος του Πολιτιστικού Συλλόγου Ρίζας Ιεράπετρας.
Παρόμοια εικόνα με το χωριό της Ρίζας μας μεταφέρουν Πολιτιστικοί Σύλλογοι και τοπικά συμβούλια από όλη την ορεινή και ημιορεινή Ιεράπετρα.
«Και η παραδοσιακή Ανατολή που έσφυζε από ζωή πριν από 10 με 20 χρόνια , εφέτος ήταν άδεια από κόσμο. Οι Ανατολιώτες της Αθήνας δε γύρισαν στο χωριό τους για γιορτές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, καθώς υπολόγισαν το μεγάλο κόστος των μετακινήσεων και την ακρίβεια , αλλά και το γεγονός ότι , οι κατά κανόνα άνυδροι ελαιώνες της ημιορεινής περιοχής μας , δεν είχαν καρποφορήσει λόγω της τριετούς ξηρασίας.
Όαση μέσα στην ερημιά και την νεκρική ησυχία αυτών των ημερών , αποτέλεσε η οικογένεια και οι συγγενείς του προέδρου της Ένωσης Ξενοδόχων Ιεράπετρας και Νοτιοανατολικής Κρήτης κ Γιώργου Τζαράκη , που πήραν την πρωτοβουλία να γυρίσουν σε όλα τα σοκάκια της Ανατολής και να πουν τα κάλαντα στους λιγοστούς μόνιμους κατοίκους. Αυτό αποτέλεσε την πιο ευχάριστη έκπληξη για εμάς που είχαμε καιρό να ιδούμε παιδιά να γυρίζουν πόρτα- πόρτα να μας ευχηθούν και να μας πουν τα κάλαντα των Χριστουγέννων. Τους ευχαριστούμε εκ μέρους του Τοπικού μας Συμβουλίου και ευχόμαστε σε όλο τον κόσμο Χρόνια Πολλά και ευτυχισμένος ο καινούργιος χρόνος» μας είπε ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Ανατολής κ Βασίλης Ζαχαρόπουλος.
Από τα Δυτικά χωριά της ημιορεινής και της ορεινής Ιεράπετρας, στρέψαμε το ενδιαφέρον μας προς την Ανατολική πλευρά που θεωρείται και πιο τουριστική.
«Δυστυχώς ούτε στα ανατολικά χωριά της ημιορεινής και ορεινής Ιεράπετρας , ήρθαν εφέτος οι ξενιτεμένοι συγγενείς και φίλοι μας. Λίγο η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος των μεταφορικών και περισσότερο η κακή ελαιοκομική περίοδος δεν έδωσαν θετικά ερεθίσματα στους δικούς μας Αθηναίους να μας επισκεφτούν αυτές τις Άγιες μέρες. Κάποιοι μας είπαν ότι θα το ήθελαν πάρα πολύ, αλλά δε γίνεται αυτά τα Χριστούγεννα να φύγουν από την Αθήνα για πολλούς και διάφορους λόγους , αλλά ελπίζουν ότι θα τα καταφέρουν να έρθουν στις γιορτές του Πάσχα. Εκτιμώ ότι η πιο σοβαρή αιτία της αναβολής της καθόδου τους, έχει να κάνει με την εγκατάλειψη του Λασιθιώτικου ελαιώνα . Οι συντοπίτες μας είτε ζούν εδώ είτε στην Αθήνα , έχουν βάλει πολλά χρήματα για να συντηρήσουν τα λιόφυτα τους τα τελευταία χρόνια και εισόδημα δεν έχουν βγάλει. Ούτε καν το λάδι της χρονιάς για το σπίτι τους . Έτσι ο ένας μετά τον άλλο τα παρατούν ακαλλιέργητα και ο τόπος ερημώνει», μας είπε κλείνοντας η πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Σταυροχωρίου της Δημοτικής Ενότητας Μακρύ Γιαλού κ Ελευθερία Ορφανάκη.
ΝΙΚΟΣ ΠΕΤΑΣΗΣ
