Με αισθήματα βαθιάς συγκίνησης, τιμούμε τη μνήμη των θυμάτων της Μικρασιατικής Καταστροφής και ανακαλούμε στη συλλογική μας συνείδηση μία από τις πλέον οδυνηρές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Το 1922, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου και την είσοδο του τουρκικού στρατού στη Σμύρνη, ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας βίωσε τον όλεθρο, το διωγμό και το βίαιο ξεριζωμό. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εγκατέλειψαν τις πατρογονικές τους εστίες, αφήνοντας πίσω σπίτια, περιουσίες, μνήμες και έναν πολιτισμό αιώνων. Η Συνθήκη της Λωζάνης, το 1923, και η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών επισφράγισαν μια δραματική ιστορική μεταβολή, που άλλαξε οριστικά τον χάρτη και τη φυσιογνωμία της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες, κουβαλώντας στις αποσκευές τους τον ανεκτίμητο πλούτο του πολιτισμού τους, εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα και συνέβαλαν αποφασιστικά στην οικονομική, κοινωνική και πνευματική της ανασυγκρότηση. Μαζί τους έφεραν τις παραδόσεις, τη μουσική, την πίστη, τη γλώσσα και τις μνήμες των αλησμόνητων πατρίδων τους.
Η Μικρασιατική Καταστροφή είναι πληγή ανεξίτηλη, αλλά και μαρτυρία μιας μοναδικής αντοχής. Είναι η μνήμη που αντιστέκεται στη χοάνη του πανδαμάτορος χρόνου, ο πολιτισμός που επιβιώνει της καταστροφής και ο άνθρωπος που, ακόμη και μέσα από τα συντρίμμια, βρίσκει τη δύναμη να ξαναρχίσει.
Η Τουρκία, έναν αιώνα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, εξακολουθεί να επιδεικνύει συμπεριφορές που προσβάλλουν την ιστορική μνήμη και δοκιμάζουν την ειρήνη των λαών. Η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας, η διαρκής προβολή παράνομων και ανιστόρητων διεκδικήσεων, οι απειλές και ο αναθεωρητισμός δεν μπορούν και δεν πρέπει να γίνουν αποδεκτά. Αντίθετα, είναι αναγκαίο να συμφιλιωθεί με το παρελθόν της και να αντιμετωπίσει την ιστορία της με ειλικρίνεια και αυτοκριτική.
Στη μνήμη αυτών των αλησμόνητων πατρίδων, που θα παραμείνει ως μια αδιάλειπτη υπενθύμιση ότι η ιστορία δεν διαγράφεται και η εθνική συνείδηση δεν υποτάσσεται, αλλά και για όλους εκείνους που χάθηκαν, ας κρατήσουμε άσβεστη τη φλόγα της ιστορικής μας συνείδησης. Γιατί η μνήμη τους είναι ένας ανασασμός αιωνιότητας, μια ζωντανή ανάσα που διασχίζει τον χρόνο και ενώνει το χθες με το σήμερα και το αύριο.
